অসমত ব্ৰিটিছ প্ৰশাসনৰ আৰম্ভণি

উত্তৰঃ গোবিন্দ চন্দ্ৰ কাছাৰ ৰাজ্যৰ সৰ্বশেষ স্বতন্ত্ৰ ৰজাৰূপে পৰিচিত আছিল।

উত্তৰঃ ডেভিড স্কট ইষ্ট-ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ এজন দূৰতদৰ্শী আৰু দক্ষ ব্ৰিটিছ বিষয়া আছিল, যিয়ে অসমৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ ভিত মজবুত কৰিছিল।

উত্তৰঃ ডেভিড স্কটৰ মৃত্যুৰ পাছত ৰবাৰ্টচনে কমিছনাৰ হিচাপে তেওঁৰ স্থান গ্ৰহণ কৰিছিল।

উত্তৰঃ তিৰৎ সিং আছিল খাচী ৰাজ্যৰ চিয়েম, অৰ্থাৎ তেওঁ সেই অঞ্চলৰ ৰাজ-মুখীয়া আছিল।

উত্তৰঃ মটক ৰাজ্য শাসন কৰা ৰজাসকলে 'বৰসেনাপতি' বুলি বিশেষ উপাধি বহন কৰিছিল।

উত্তৰঃ কমিছনাৰ জেনকিন্সৰ মতামত অনুসৰি আহোম ৰজা পুৰন্দৰ সিংহক ৰাজগাদীৰ পৰা অপসাৰিত কৰা হৈছিল।

উত্তৰঃ জেনকিন্সে নামনি অসম অঞ্চলক গোৱালপাৰা, কামৰূপ আৰু দৰং নামৰ তিনিখন পৃথক জিলাত বিভাজন কৰিছিল।

উত্তৰঃ ব্ৰিটিছে বছৰি পঞ্চাশ টকাত বৃত্তি আগবঢ়াই পুৰন্দৰ সিংহক অবসৰ দিয়ে কাছাৰ অঞ্চল নিজৰ সোজা শাসনত লৈছিল।

উত্তৰঃ ডেভিড স্কট অসমৰ ৰাজহ ব্যৱস্থালৈ এক বিশেষ ধৰণৰ পৰিৱৰ্তন আনিছিল। নামনি অসম আৰু উজনি অসমত তেওঁ সুস্পষ্ট ভাৱে পৃথক ধৰণৰ ৰাজহ পদ্ধতি প্ৰৱৰ্তন কৰে।

নামনি অসমত আগতে থকা পৰগণা প্ৰথা স্কটে সম্পূৰ্ণৰূপে নাহাটুৱাকৈ ৰখিলে। প্ৰতিটো পৰগণাৰ ওপৰত এজন চৌধুৰীৰ নিয়ন্ত্ৰণ ৰাখি তাত চিৰস্তদাৰ, তহবিলদাৰ, পাটোৱাৰী, ঠাকুৰীয়া আদিৰ দৰে বিভিন্ন স্তৰৰ খাজনা সংগ্ৰহ কৰা কৰ্মচাৰী নিযুক্ত কৰা হৈছিল। নগাঁও আৰু ৰহা অঞ্চল একেলগে ধৰি পৃথক গোটৰূপে খাজনা সংগ্ৰহৰ ব্যৱস্থা কৰিছে।

ইয়াৰ উপৰি স্কটে কেৱল ক্ষেত্ৰিৰ ওপৰত নহয়, বিভিন্ন বৃত্তিধাৰী যেনে তাঁতি, কঁহাৰ, সোণাৰি, মাছ ধৰা যোৱাঁ লোক আদি সকলৰ ওপৰতো ধনৰাজিহে কৰ বসালে। আগতে আহোম শাসনকালত খাজনা ৰেহাই থকা দেবোত্তৰ, ব্ৰম্মোত্তৰ আৰু ধৰ্মোত্তৰ মাটি অসমৰ বহু ঠাইত পোৱা গৈছিল; স্কটে সেই মাটিসমূহও জৰীপ কৰি আধা অংশৰ ওপৰত খাজনা ধাৰ্য কৰিলে, যাক 'বৰঙনি' বুলি জনা গ'ল।

তেওঁৰ আমলতে নামনি অসমৰ মাটিৰ পূৰ্ণাঙ্গ জৰীপ কাৰ্য্য কেপ্তেইন মেথিউজৰ তত্ত্বাৱধানত সম্পন্ন হয়। মাটি ধৰণ অনুসৰি তাক বস্তী অঞ্চল, ফৰিঙতি অঞ্চল, শালিখেতি, আহু-ধান, সৰিয়হ আদি বিশেষ খেতি অঞ্চল আদি ভাগত বিভক্ত কৰি তাতে বিভিন্ন হাৰত খাজনা স্থিৰ কৰা হৈছিল। আফিং খেতি থকা মাটিত আন মাটিৰ তুলনাত অধিক খাজনা লোৱা হৈছিল।

স্কটে কেম্পানীক লিখিছিল যে নামনি অসমত অৱশ্যে ৰাজহ সংগ্ৰহ বৃদ্ধি হোৱাৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। পাইকসকলক তিনিটা পুৰা পল্লত খেতি কৰাৰ বাবে মাটি দি প্ৰতি পাইক ২ টকা কৰি খাজনা তুলি আনা হৈছিল, এই মাটিক 'গা-মাটি' আৰু খাজনাক 'গা-ধন' বোলা হৈছিল। লগতে প্ৰতিজন লোকৰ পৰা জনমুৰি কৰ নেওয়া হত। ইয়াৰ ফলত ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ ৰাজহ বৃদ্ধি পেলেও সাধাৰণ কৃষক আৰু আন সাধাৰণ লোকৰ ওপৰত কৰ-ভাৰ বেছি পৰিছিল।

উত্তৰঃ ডেভিড স্কট ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ এক বৃহৎ অংশৰ কমিছনাৰ হিচাপে প্ৰশাসনিক দায়িত্ব ল'লে। তেওঁ স্থানীয় লোকজনক বিচাৰ ব্যৱস্থাৰ লগত জড়িত কৰি তুলিবলৈ বিশেষ আগ্ৰহী আছিল।

সৰু-সুৰা দেৱানী আৰু ফৌজদাৰী গোচৰগুলিক স্থানীয় সমাজৰ লোকসকলেই নিস্পত্তি কৰিব পাৰিবলৈ পঞ্চায়ত গঠন কৰা হয়। গুৰুত্বপূৰ্ণ অপৰাধৰ ক্ষেত্ৰত স্কটৰ অধীনত কাম কৰি থকাৰ সহায়ক বিষয়া আৰু পঞ্চায়তৰ লোকসকলে একেলগে বসি বিচাৰ কৰতো।

যদি কোনো পক্ষ পঞ্চায়তৰ বিচাৰত সন্তুষ্ট নহয়, তেন্তে তেওঁলোকে প্ৰথমে সহায়ক বিষয়া (অফিচাৰ)ৰ ওচৰত আপীল কৰিবলৈ সক্ষম আছিল। তাতো সন্তুষ্ট নোহোৱালে, শেষ পৰ্যন্ত আপীল কমিছনাৰ ডেভিড স্কটৰ ওচৰলৈ গৈছিল, আৰু স্কটে নিজেই সেই আপীল শুনি চূড়ান্ত ফয়সালা দিত।

উজনি অসমত লম্বোদৰ বৰфুকনক স্থানীয় দেৱানী বিচাৰৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল। নামনি অসমত দেৱানী গোচৰ দেখুৱাবলৈ দুটা আৰু ফৌজদাৰী গোচৰ শুনানিৰ বাবে এটি আলাদা আদালত স্থাপন কৰিছিল। পুলিচ বিভাগও তেওঁ সুধৰি নতুনকৈ গঠন কৰে, যাতে আইনশৃংখলা সুস্থিৰ থাকে।

স্কটৰ সময়ত মোৱামৰীয়া, চিংফৌ, খামতি আদি সীমান্তীয় জনগোষ্ঠীৰ লগত শান্তি আৰু সদ্ভাৱৰ সম্পৰ্ক গঢ়ি তোলা হৈছিল। ব্যক্তিগতভাবে সকলো কাম তদাৰকি কৰি তেওঁ এজন দক্ষ আৰু ন্যায়প্ৰিয় ইংৰাজ প্ৰশাসক হিচাপে অসমবাসীৰ অন্তৰত বিশেষ স্থান লাভ কৰিব পৰা দেহে।

উত্তৰঃ ডেভিড স্কটৰ পৰে আহি ৰবাৰ্টচনে অসমৰ ৰাজহ ব্যৱস্থাত কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ সংস্কাৰ আগবঢ়ায়। তেওঁ প্ৰথমে মাটিৰ গুণাগুণ অনুসৰি বিভিন্ন শ্ৰেণীত ভাগ কৰি তাতে বিভিন্ন হাৰত খাজনা ধাৰ্য কৰা আৰম্ভ কৰে।

খাজনা সংগ্ৰহৰ সময়ত কৰ্মচাৰীসকল লোকসকলক টানি শোষণ নকৰে বুলি নিশ্চিত কৰিবলৈ ৰবাৰ্টচনে মাটি, ক্ষেত্ৰ, ঘৰ-বাৰী, বনাঞ্চল আদি সম্পত্তিৰ বিস্তাৰিত বিৱৰণী ৰেকৰ্ডত ভৰ্তি কৰাবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। প্ৰতিজন ৰায়তৰ নাম, সম্পত্তি আৰু খাজনা পৰিমাণ নথিভুক্ত কৰি সেই তথ্যৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ৰায়তক 'পট্টা' প্ৰদান কৰা হয়।

আগতে থকা গৃহকৰ, নাঙল কৰ, কোৰ কৰ, জনমুৰি কৰ আদি পুৰণি কৰসমূহ বহাল থাকিলেও, কৰ হাৰৰ বৃদ্ধিৰ ফলত ৰাজকোষত উপাৰ্জিত ধনৰ পৰিমাণ যথেষ্ট বৃদ্ধি পায়। এই সংস্কাৰৰ মাজেৰে কৰ্মচাৰীসকলৰ ইচ্ছামতে অধিক ধন তোলাৰ সুযোগ কিছুমান হ্ৰাস পায়।

ৰবাৰ্টচনে নিশ্চিত কৰিছিল যে কোনো ক্ষুদ্ৰ গোচৰেও কালেক্টৰৰ অনুমতি নলই জৰিমনা বা দণ্ড বিহা নহয়। এই ধৰণৰ কটৰতাই ৰাজহ বিভাগত কিছু পৰিমাণে দুৰ্নীতি কমাই ৰায়তৰ স্বাৰ্থ সুৰক্ষিত কৰাত সহায় কৰিছিল, যদিও অধিক খাজনা আদায়ৰ ফলত ৰায়তৰ ওপৰত অৰ্থনৈতিক ভাৰ আগতেৰ তুলনাত বেছি পৰিছিল।

উত্তৰঃ মেজৰ জেনকিন্সো ডেভিড স্কটৰ দৰে অসম উন্নয়নত আগ্ৰহী এজন ইংৰাজ বিষয়া আছিল। তেওঁৰ আমলতে অসম বিভিন্ন দিশে বহু গুৰত্বপূৰ্ণ উন্নয়নমূলক কাৰ্য সম্পন্ন হয়।

• শিল্প-বাণিজ্যৰ উন্নতি: অসমত চাহ শিল্প, তেল আৰু কয়লা সম্পদৰ সদ্ব্যৱহাৰ আৰু বিকাশৰ পেছঘাট গঢ়ি তোলাত জেনকিন্সৰ ভূমিকা বিশেষভাবে উল্লেখযোগ্য। এই সম্পদসমূহ আৰম্ভণিৰ সময়তে চিনাক্ত কৰাত আৰু কোম্পানীৰ অৰ্থনৈতিক স্বাৰ্থৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰাত তেওঁ প্ৰধান ভূমিকা লয়।

• সীমান্ত চকী অপসাৰণ: বংগ তথা অন্য অঞ্চলেৰ সৈতে বাণিজ্যিক যোগাযোগ আগবঢ়াত সীমান্ত চকীসমূহ বাধা হিচাপে দেখা দিছিল। স্কটে যি কান্দাহাৰ চকী উঠাই দিছিল, তাৰে পিছত জেনকিন্সেও আন একাধিক চকী বন্ধ কৰি বেপাৰৰ গতি সঁহাৰি যোগায়।

• যোগাযোগ ব্যৱস্থা উন্নয়ন: ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীত প্ৰথম ভাপৰ জাহাজ চলাৰ ব্যৱস্থা স্থাপন, পথ-ঘাট সংস্কাৰ, নতুন বাট-পথ নিৰ্মাণ আদিৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ গুৰুত্ব দিয়াথিলে।

• শিক্ষাক্ষেত্ৰত উদ্যোগ: জেনকিন্সে শিক্ষাক উন্নীত কৰাৰ উদ্দেশ্যে গুৱাহাটী আৰু শিৱসাগৰত ইংৰাজী মাধ্যম বিদ্যালয় স্থাপনৰ উদ্যোগ লয়। ই আধুনিক শিক্ষাব্যৱস্থাৰ পথ মুকলি কৰাত সহায়ক হয়।

ইয়াৰ ফলত, যদিও জেনকিন্সৰ নীতি ব্ৰিটিছ স্বাৰ্থকেই প্ৰধান কৰি গঢ়া, তথাপি অসমত যোগাযোগ, শিক্ষা আৰু উদ্যম-বিকাশৰ ক্ষেত্ৰে তেওঁৰ এক স্থায়ী ছাপ ৰৈ গ'ল।

উত্তৰঃ জেনকিন্সে অসমত ব্ৰিটিছ শাসনৰ সহজ কাৰ্যনিৰ্বাহৰ বাবে অঞ্চলক এটা সুসংগঠিত জিলা প্ৰশাসনত বিভক্ত কৰিলে। ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা আৰু সংলগ্ন অঞ্চলসমূহ ধৰি তেওঁ কয়েকখন জিলা গঠন কৰে।

• প্ৰথমতে ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাক গোৱালপাৰা, কামৰূপ, দৰং আৰু নগাঁও এই চাৰিখন জিলাত বিভক্ত কৰা হয়। পুৰণি নথিপত্ৰত নগাঁওক 'খাগৰিজান' নামেও উল্লেখ পোৱা যায়। সেই সময়ত এই জিলাখন পূবে ধনশিৰি নৈলৈ বিস্তৃত আছিল। নগাঁও সদৰ স্থান কেতিয়াবা ৰঙাগড়া, কেতিয়াবা পুৰণিগুদাম, আৰু পিছত পুনৰ নগাঁও চহৰত স্থানান্তৰিত কৰা হৈছিল।

• কামৰূপ জিলাৰ ক্ষেত্ৰত মানাহ পৰা ল'লে পূবে বৰনদী পৰ্যন্ত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দুয়োপাৰ মিলাই অঞ্চল নীৰ্ধাৰণ কৰা হয় আৰু গুৱাহাটীক সদৰ শহৰ ঘোষণা কৰা হয়।

• দৰং জিলাৰ ওপৰত আগতে দৰং ৰজাৰ অধীনত থকা পশ্চিম অঞ্চল ধৰা হয়। মঙলদৈ সদৰ ঠাই আছিল যদিও বাৰম্ছৰ বানপানী আৰু অসুস্থ পৰিবেশৰ বাবে ১৮৩৬ চনত সদৰ তেজপুৰলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়।

• গাৰো পাহাৰ প্ৰথমে গোৱালপাৰাৰ অংশ হিচাপে গণ্য হৈছিল। পিছত গাৰো পাহাৰ অঞ্চল বেলেগ জিলা হিচাপে গঠন হয় আৰু গোৱালপাৰাৰ সদৰ কাৰ্যালয় ধুবুৰীলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়, যাতে ভাপৰ জাহাজ চলাচলৰ সুবিধা উপভোগ কৰিব পৰা যায়।

• কাছাৰ অঞ্চল দখল হোৱাৰ পিছত ইয়াক শিলচৰ সদৰসহ পৃথক জিলাৰূপে স্বীকৃতি দিয়া হয়।

• ১৮৩২ চনত মটক আৰু শদিয়াৰ অঞ্চল বাদ দিয়েই উজনি অসমত পুৰন্দৰ সিংহক ৰজা পাতি বছৰি ৫০, ০০০ টকা খাজনা দিবলৈ কোৱা হৈছিল। পিছত তেওঁ খাজনা দিব নোৱাৰাত অঞ্চলখন ব্ৰিটিছ প্ৰশাসনৰ অধীনলৈ গৈ শিৱসাগৰ আৰু লক্ষ্মীমপুৰ—এই দুটা জিলাত ভাগ হয়। যথাক্ৰমে জোৰাহাট আৰু লক্ষ্মীমপুৰ সদৰ স্থান হয়।

এইভাবে জেনকিন্সে অসমৰ ভৌগোলিক অঞ্চলসমূহক বিভিন্ন জিলা গঠনৰ জৰিয়তে ব্ৰিটিছ শাসনৰ পৰিচালনাযোগ্য এককত ভাঙি আগবঢ়াইছিল।

উত্তৰঃ তিৰৎ সিং খাচী পৰ্বতাঞ্চলৰ এজন চিয়েম তথা মুখ্য শাসক আছিল। খাচী সমাজত তেওঁ এটা গৌৰৱজনক স্থান দখল কৰি আছিল আৰু জনসাধাৰণৰ মাজত অতি জনপ্ৰিয় আছিল।

ব্ৰিটিছসকলে ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা দখল কৰাৰ পিছত খাচী পাহাৰৰ মাজেদি সুৰমা উপত্যকাৰ সৈতে যোগাযোগ স্থাপনৰ পৰিকল্পনা গ্ৰহণ কৰে। ৰাণীৰ পৰা নংখৌ অঞ্চল পাৰ হৈ এই পথ নিৰ্মাণৰ অনুমতি প্ৰথমে তিৰৎ সিঙে দিয়ে। কিন্তু কিছু সময়ৰ ভিতৰতে খাচী মুখিয়ালসকলে উপলব্ধি কৰে যে, এই পথ সম্পূৰ্ণ হ'লে ব্ৰিটিছসকলৰ প্ৰভাৱ বৃদ্ধি পায় আৰু তেওঁলোকৰ স্বাধীনতা সংকোচিত হোৱাৰ আশংকা থাকে। সেইবাবে অনেকে পথ নিৰ্মাণৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা আৰম্ভ কৰে।

ইতিমধ্যে তিৰৎ সিং আৰু ব্ৰিটিছসকলৰ মাজত সম্পৰ্কো ক্ৰমান্বয়ে বেয়া হ'ব আৰম্ভ কৰে। ৰাণী ৰাজ্যৰ সৈতে সংঘাতৰ সময়ত তিৰৎ সিঙে আশা কৰিছিল যে, ব্ৰিটিচসকলে খাচীসকলক কিমানমান সহায় কৰিব। কিন্তু সেয়া নকৰা হ'লো, উল্টো ব্ৰিটিছসকলে ৰাণী ৰজাৰ পক্ষেই সহায়ৰ হাত আগবঢ়ায়।

এই আচৰণে তিৰৎ সিঙৰ মনে গভীৰ অসন্তোষ সৃষ্টি কৰে। ১৮২৯ চনত তেওঁ খাচী সৈন্য আৰু অনুসৰি লোকেৰে একেলগ হৈ কোম্পানীৰ সিপাই আৰু কৰ্মচাৰীৰ ওপৰত আক্ৰমণ চলায়। ব্ৰিটিছ শাসনৰ অন্যায়, পথ নিৰ্মাণৰ জৰিয়তে স্বাধীনতা হ্ৰাস হোৱাৰ আশংকা আৰু ৰাণী যুদ্ধত দায়মুক্ত থাকিবলৈ ইংৰাজৰ দুমুখীয়া নীতি—এই সকলো বিষয় মিলিয়েই তিৰৎ সিংক ব্ৰিটিছ-বিৰোধী আন্দোলনৰ পথলৈ ঠেলি দিছিল।