মহিলা সশক্তিকৰণ হৈছে আধুনিক ভাৰতৰ উন্নয়নৰ অন্যতম গুৰুত্বপূর্ণ বিষয়। সশক্তিকৰণ মানে হ'ল মহিলা সকলক সামাজিক, শিক্ষাগত, ৰাজনৈতিক, অৰ্থনৈতিক আৰু ব্যক্তিগত ক্ষেত্ৰত সমান সুযোগ, অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতা প্ৰদান কৰা। ভাৰতৰ দৰে এটা দেশত, য’ত মহিলাসকল দীৰ্ঘদিন ধৰি বৈষম্য আৰু সীমাবদ্ধতাৰ সন্মুখীন হৈ আহিছে, তাত মহিলা সশক্তিকৰণক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়া সময়ৰ দাবী।
প্ৰাচীন ভাৰতত মহিলাসকলে সমাজত এক গৌৰৱজনক স্থান উপভোগ কৰিছিল। তেওঁলোকে শিক্ষা, ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান, আৰু কেতিয়াবা যুদ্ধক্ষেত্ৰতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। কিন্তু মধ্যযুগত আহি মহিলাসকলৰ অৱস্থান অবনমিত হ’ল। বাল্যবিবাহ, পণপ্ৰথা, আৰু ঘৰে সীমাবদ্ধ কৰি ৰখাৰ দৰে অনুশাসনে মহিলাসকলৰ বিকাশৰ পথ আটকাল। উপনিবেশিক যুগত ৰাজা ৰামমোহন ৰায়, ঈশ্বৰচন্দ্ৰ বিদ্যাসাগৰ আদি সমাজ সংস্কাৰকৰ সহায়ত মহিলাৰ অধিকার সুৰক্ষাৰ আন্দোলন আৰম্ভ হ’ল। স্বাধীনতাৰ পিছত ভাৰতীয় সংবিধানে মহিলাৰ সমান অধিকাৰ আৰু সুযোগ নিশ্চিত কৰিলে, যি সশক্তিকৰণৰ বাট মুকলি কৰিলে।
আধুনিক ভাৰতত মহিলাসকলে প্ৰায় সকলো ক্ষেত্ৰতে কৃতিত্বৰ নজিৰ স্থাপন কৰিছে। ৰাজনীতিত ইন্দিৰা গান্ধী, প্ৰতিভা পাতিলৰ দৰে নেতৃত্বসকলে বিশ্বস্তৰীয় স্থানত গৌৰৱ আনি দিছে। ব্যৱসায়ত কিৰণ মজুমদাৰ-শ্য’, ফাল্গুনী নায়াৰৰ দৰে উদ্যোগপতিসকলে মহিলাৰ সক্ষমতা প্ৰমাণ কৰিছে। ক্ৰীড়া ক্ষেত্ৰতো পি.ভি. সিন্ধু, মেৰী কম, মিথালি ৰাজ আদি মহিলাই ভাৰতক আন্তর্জাতিক স্তৰত গৌৰৱমণ্ডিত কৰিছে। এই উদাহৰণসমূহই মহিলাৰ ভূমিকা সলনি হৈ আহিছে বুলি স্পষ্ট কৰি তোলে।
শিক্ষা হৈছে মহিলা সশক্তিকৰণৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী অস্ত্ৰ। চৰকাৰী আঁচনি যেনে বেটি বচাও, বেটি পড়াও, কন্যাসকলৰ বাবে বিনামূলীয়া শিক্ষা, আৰু শিক্ষাত সংৰক্ষণ আদি ব্যৱস্থাই মহিলাসকলক আগবঢ়িবলৈ সহায় কৰিছে। লগতে, প্ৰযুক্তি আৰু সামাজিক মাধ্যমেও মহিলাসকলক নিজৰ মতামত প্ৰকাশ, উদ্যোগ আৰম্ভ আৰু জনজাগৰণ ঘটাবলৈ মঞ্চ প্ৰদান কৰিছে।
তথাপিও কিছুমান চেলেঞ্জ এতিয়াও অটল। লিঙ্গ বৈষম্য, অসম বেতন, গৃহ হিংসা, কৰ্মস্থলত হয়ৰানি আৰু পিতৃতান্ত্ৰিক মানসিকতা মহিলাৰ অগ্ৰগতিত বাধা সৃষ্টি কৰিছে। বিশেষকৈ গ্ৰাম্য অঞ্চলত শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা আৰু অৰ্থনৈতিক স্বাধীনতাৰ অভাৱ দৃষ্টিগোচৰ হয়। সেয়ে মহিলা সশক্তিকৰণক নগৰ-মহানগৰতে সীমাবদ্ধ নকৰাকৈ সমাজৰ প্ৰতিটো স্তৰত প্ৰয়োগ কৰা আৱশ্যক।
সঁচা অৰ্থত সশক্তিকৰণ তেতিয়াহে সম্ভৱ হ’ব যেতিয়া মহিলাসকলক সমান সুযোগ, সন্মান আৰু নিজৰ সিদ্ধান্ত লওঁতাৰ স্বাধীনতা দিয়া হ’ব। ইয়াৰ বাবে চৰকাৰ, সমাজ আৰু প্ৰতিজন নাগৰিকৰ একত্ৰ প্রচেষ্টা প্ৰয়োজন। কন্যাসকলৰ শিক্ষা, মহিলাৰ সুৰক্ষাৰ বাবে কঠোৰ আইন, আৰু নেতৃত্বত মহিলাসকলৰ অংশগ্ৰহণ উৎসাহিত কৰাটো অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ।
অন্তত কোৱা যায় যে আধুনিক ভাৰতত মহিলা সশক্তিকৰণ কেৱল মহিলাৰ উন্নয়ন নহয়, ই সমগ্ৰ দেশৰ পৰিবৰ্তনৰ সঁজুলি। এটা সশক্ত মহিলা এটা সশক্ত পৰিয়াল গঢ়ে, আৰু সশক্ত পৰিয়ালে এটা সশক্ত সমাজ সৃষ্টি কৰে। ভাৰত যদি বিশ্বশক্তি হিচাপে আগবঢ়িব বিচাৰে, তেন্তে মহিলাৰ সশক্তিকৰণ অবশ্যম্ভাবী।